พร้อม (?)


N o T a – B e N e – … – สิ่ ง ที่ เ ร า เ ขี ย น ใ น วั น นี้ – … เป็นการตอบคำถามที่ – คุ ณ ผู้ อ่ า น B l o g – ของเราคนหนึ่ง … ซึ่งเป็นผู้สนใจศึกษาปรัชญาการเมืองเขาถามเรามา …. – เ พ ร า ะ งั้ น – … ท่านผู้ไม่เกี่ยวข้อง และไม่สนใจ …. จะไม่อ่าน blog ของวันนี้เราก็ไม่ว่ากันค่ะ … เนื่องจากมี target อยู่แล้ว (เราส่งให้น้องเขาทาง e-mail ค่ะ — แค่เอามาแปะไว้ใน blog ด้วยเฉย ๆ — เผื่อมีใครสนใจ … ^^”…)



….- ข อ ข อ บ คุ ณ – …. คำถามจากน้อง ปี ๓ มอ. ผู้ที่ (พี่ไม่รู้ว่าน้องประสงค์จะออกนามหรือไม่ … ดังนั้นจึงจะไม่ใส่ชื่อแล้วกัน) ถามคำถามนี้มา ..^^… เป็นคำถามที่สร้างสรรค์ดีมาก และพี่ก็เชื่อว่าคำถามนี้อาจจะเป็นคำถามที่หลายๆ คนอาจจะกำลังสงสัยอยู่เช่นกัน – รวมทั้งตัวพี่เองด้วย (… อ้าว .. กัม … ^^”..) เพราะงั้น – จึงขออนุญาตนำมาใช้ในการแบ่งปันความคิดกับเพื่อน ๆ พี่ ๆ และน้อง ๆ คนอื่น ๆ ด้วยนะคะ ^^



—————————————————————-

“How could you begin,” said she. “I can comprehend your going on charmingly when you had once made a beginning; but what could set you off in the first place?”
“I cannot fix the hour, or the spot, or the look, or the words, which laid the foundation. It is too long ago. I was in the middle before I knew I had begun.”



– Jane Austen’s Pride and Prejudice Chapter 60



เรารู้ตัวว่า ‘พร้อม’ ที่จะศึกษาปรัชญาการเมืองเมื่อไหร่?”



…….แน่นอนว่านี่ไม่ใช่คำถามสำหรับสอบสัมภาษณ์ ป. เอก หรือสอบวัดคุณสมบัติ ( ถ้าหากว่าใช่จริง — ก็นับว่าเป็นคำถามที่โหดไม่เบาเลยค่ะ ^^”) แต่เป็นคำถามที่มีน้องคนหนึ่ง ถามเรามาทาง e-mail และเป็นคำถามที่เรารู้สึกว่า น่าสนใจ — ไม่ใช่เฉพาะที่ว่า – เราไม่สามารถตอบคำถามนี้ได้ทันทีอย่างเดียว แต่เป็นคำถามที่ – ถ้าเป็นเรา คงไม่น่าจะคิดถามอย่างนี้ได้ต่างหาก … ^^”… อย่าว่าแต่ตอบเลย (… อ้าว … ^^”..)



เราต้องขอโทษด้วยถ้าทำให้น้องคนถามใจเสีย – หรือเริ่มอยากจะยกมือขึ้นมาเกาหัวแกรก ๆ ว่า ตกลงตรูถามถูกคนไหม(ฟะ)เนี่ย ? หรือสงสัยว่า ตกลงตรูจะได้รับคำตอบในชาตินี้ไหม(วุ้ย) ? คือถ้าเราไม่คิดจะตอบคุณ — เราไม่เริ่มต้นพิมพ์ – อะไรก็ไม่รู้ – มาตั้งเกือบ ๆ จะสองย่อหน้า – แถมยังอุตส่าห์เปิด Pride and Prejudice ลอกบทสนทนา (ถึงแม้ว่าจะเป็นหน้าที่เราคั่นไว้อยู่แล้ว – เนื่องจากชอบเป็นการส่วนตัว) มาแปะไว้ตั้งสี่บรรทัดหรอกนะคะ … และที่เราตัดสินใจแบ่งปันคำถาม และข้อเขียนนี้ให้บรรดามิตรสหายผู้ร่วมเส้นทาง(วิบาก … ^^”..) ศึกษาปรัชญาการเมือง และปรัชญาที่มิใช่การเมืองกับเราด้วย – ก็เป็นเพราะเราอยากจะมั่นใจว่า – ต่อให้เรา – ไม่ได้ตอบ – หรือ – ตอบไม่ได้ – กับคำถามนี้ – มันก็คงจะต้องมีใครสักคนในหมู่เพื่อน ๆ เราที่ตอบคำถามนี้ได้ – และมีจิตศรัทธาอยากช่วยตอบแหละน่า ….



อีกอย่าง – เราไม่คิดว่าการที่เรามีคำถามที่ – ตอบไม่ได้ในตอนนี้ – จะเป็นเรื่องใหญ่สำหรับการศึกษาปรัชญา … เพราะคำถามประเภทนี้มีอยู่เยอะมาก…ก .. มากก กว่าคำถามที่หาคำตอบได้ด้วยซ้ำ — จะว่าไปแล้ว — เราว่าการใช้คำว่า – ปรัชญา – เป็นคำแปลของ Philosophy นี่มันค่อนข้างจะเป็นการ – ‘ลากไปในทางที่ผิด’ (misleading) – มิใช่น้อย … เพราะมันกลายเป็นการทำให้ชาวบ้านชาวช่องเขาพาลเข้าใจกันไปว่า — ปรัชญานั้นคือ – คำตอบ, ทางสว่าง หรือความรู้แจ้งแทงตลอดของปัญหา / คำถาม — เลยทำให้มักจะเกิดอาการผิดหวังต๊อแต๊ขึ้นมาได้ง่าย ๆ … ^^”… เมื่อลองได้ศึกษาไปจริง ๆ แล้วพบว่า – ปรัชญาเป็นวิชาที่ให้คำถามมากกว่าคำตอบ – อย่างที่เราพบ … และเราค่อนข้างมั่นใจว่า – เรา(คง)ไม่ใช่คนเดียวที่พบเช่นนี้ (ใช่ไหมคะเพื่อน ๆ ^^”?) เนื่องจากอาจารย์สมบัติ จันทรวงศ์ ปรมาจารย์ผู้ยิ่งใหญ่แห่งวงการปรัชญาการเมืองของไทย ยังเคยบอกไว้เลยว่า “ไม่มีคำตอบที่ถาวรในทางปรัชญา จะมีก็แต่คำถามที่ถาวร” … หากมันเป็นกระบวนการที่ดำเนินต่อเนื่องตั้งแต่ยุค Plato มาจนกระทั่งถึงทุกวันนี้ – ลองประมาณการดูเอาเองแล้วกัน – ว่าคำถามแบบที่ว่าจะมีมากมายมหาศาลแค่ไหน — ถ้าวันนี้ เราจะมีคำถามแบบที่ว่าเพิ่มขึ้นอีกคำถาม — เราก็ไม่คิดว่ามันจะเป็นเรื่องแปลกอะไรหรอก …



เข้าเรื่อง ๆ … หากใครเคยอ่าน Pride and Prejudice .. หรือหากไม่เคยอ่าน – เราก็กำลังจะบอกคุณอยู่นี่ – ว่า quote ที่เรายกมาตอนต้น – คือตอนที่นางเอก (Elizabeth) ถามพระเอก (Mr.Darcy) ว่า – เขาเริ่ม รัก เธอตอนไหน ? คำตอบของพระเอกคือประโยคที่สอง — ที่บอกว่า – เขาบอกไม่ได้หรอกว่า ตอนไหน เพราะกว่าจะรู้ตัวว่าได้ เริ่มต้น เขาก็มาได้ครึ่งทางเข้าไปแล้ว ……. ^^…… ซึ่งเรารู้สึกว่า – เป็นคำตอบที่สะท้อนถึงความเป็นจริงของความรักได้ตรงใจเรามาก – นั่นก็คือ – เวลาที่คุณรักใคร (อย่างน้อยก็สำหรับเรา) คุณมักจะไม่ค่อยรู้ตัวหรอกว่าคุณ – กำลังจะเริ่มต้น – … กว่าจะรู้ตัวก็เมื่อได้ เริ่มไปแล้ว (… แถมยังทำท่าจะไม่หยุดได้ง่าย ๆ เสียด้วย …^^… ) นั่นแล …



แล้วมันเกี่ยวกับการ ‘พร้อม’ที่จะศึกษาปรัชญา(การเมือง) ตรงไหน ? คืออย่างนี้ค่ะ — เราฟังคำถามของน้องแล้ว … รู้สึกว่า – คำถามนี้มันคล้ายกับการถามว่า คุณ’พร้อม’ ที่จะมีความรักตอนไหน ? ซึ่งถ้าหากเราเอาความหมายของคำว่าปรัชญาในภาษาไทยไปเก็บไว้ที่ชอบๆ เสียก่อน – แล้วหันมาพิจารณาความหมายของคำว่า Philosophy ในฐานะที่เป็นส่วนผสมของ Philos + Sophia = ความรัก(ใน)ความรู้ – เราก็คิดว่ามันมีความคล้ายกันอยู่มากพอสมควรนะ ..^^… – เพราะงั้น – เราถึงได้บอกไว้ในย่อหน้าแรก – ว่า – ถ้าเป็นเรา – เราคงไม่ได้คิดถึงคำถามนี้ … อันที่จริง … ตอนที่เราคิดจะเริ่มศึกษาปรัชญาการเมือง — ซึ่งเราเองก็ไม่รู้เหมือนกันว่า – ถ้าจะให้ระบุเวลาเป๊ะ ๆ มันคือ – เมื่อไหร่? – เนื่องจาก – ที่นี่ (หลักสูตรปริญญาเอกคณะรัฐศาสตร์) – เขาให้เลือกวิชาหลักตอนขึ้นปีสอง–ซึ่งก่อนหน้านั้นคุณต้องเรียนวิชาในกลุ่มต่าง ๆ ก่อนแล้วเยอะแยะเลย– รวมทั้งวิชาปรัชญาการเมืองด้วย … หรือถ้าจะนับการเลือกเรียนวิชาปรัชญาการเมืองวิชาแรกเป็นจุดเริ่มต้น – ก็คงจะนับอย่างนั้นไม่ได้อีก … เพราะเราไม่ได้อยู่ ๆ ก็เลือกเรียนวิชา – ปรัชญาการเมืองที่มิใช่ตะวันตก – (มันสอนเทอม 1 อะ — เลยได้เรียนเป็นวิชาแรก… ^^”..) … แต่เลือกเพราะว่าเรามีพื้นฐานมาบ้างแล้วจากการเรียน ป. ตรีที่อักษรต่างหาก … คือถ้าเราไม่มีพื้น …หรือไม่สนใจเลย …เราก็คงไม่เลือกหรอก … – เอาเป็นว่า-เราตอบไม่ได้หรอกว่าตัวเราเองนั้น ‘พร้อม’ ที่จะเริ่มศึกษาปรัชญาการเมืองตอนไหน — จริง ๆ ตอนนี้เราอาจจะยังไม่ ‘พร้อม’ ตามความหมายที่ควรจะเป็นของใครหลาย ๆ คนก็ได้ …. ^^”… กว่าจะรู้ตัวก็เก็บ coursework หมดไปแล้ว …^^”… และยังรู้สึกว่ายังศึกษาไปได้ไม่เท่าไหร่ … ยังมีเรื่องอะไรให้เรียนรู้อีกตั้งเยอะเลย … ^^…เราคิดว่าน้องผู้ถามก็คงจะมีประสบการณ์คล้าย ๆ อย่างนี้บ้างเหมือนกัน – คือคุณคงไม่ได้ถามเราเพราะอยากจะ ‘เตรียมความพร้อม’ เพื่อที่จะศึกษาปรัชญาการเมืองหรอกใช่ไหมคะ — แต่ถ้าถามอย่างนี้ได้ — ก็แสดงว่าคงเริ่มไปบ้างแล้วไม่มากก็น้อยแหละ … – ถ้าอยากได้คำตอบของเราจริง ๆ – เราขอตอบว่า … เราว่า ‘พร้อม’ หรือ ‘ไม่พร้อม’ มันไม่สำคัญเท่ากับความตั้งใจที่จะทำ – และความเต็มใจที่จะทุ่มเทเวลาและกำลัง(กาย/ใจ/สมอง/ etc) ให้กับมัน — ไม่ว่าจะเป็นความรักหรือการศึกษาปรัชญา – ไม่ว่าคุณจะอยู่ในสภาพไหน …. คือเราไม่ใช่พวกบ้า perfection เลยไม่เชื่อในอะไรที่มันเต็มร้อย … ^^”… ตรงกันข้าม – เราเป็นพวกเชื่อว่ามนุษย์นั้น imperfect และมีความสุขดีกับความไม่สมบูรณ์ของตัวเอง .. ^^.. บางที .. การที่คนเรา ‘ไม่พร้อม / ไม่สมบูรณ์’ เพื่อที่จะได้มี ‘ความพร้อม / ความสมบูรณ์’ ไว้ให้เป็นเป้าหมายแห่งการแสวงหา — ก็อาจจะเป็นกุศโลบายอย่างหนึ่งของ – ใครบางคน – ที่ต้องการให้กงล้อประวัติศาสตร์มีแรงพอที่จะหมุนไปข้างหน้าอยู่เรื่อย ๆ ก็ได้ .. ^^..



แต่การถามว่า คุณ ‘พร้อม’ ที่จะมีความรักตอนไหน ? มันไม่เหมือนกับถามว่า คุณ ‘พร้อม’ ที่จะแต่งงานตอนไหน? — และในทำนองเดียวกัน – ความ ‘พร้อม’ ที่จะศึกษาปรัชญาการเมือง กับ ‘พร้อม’ ที่จะเลือกปรัชญาการเมืองเป็นวิชาเอก – หรือเลือกเรียนปริญญาโท – เอก สาขาปรัชญาการเมือง มันก็ไม่เหมือนกันนะคะน้อง …. ^^”… เวลาที่เราพูดว่า – ไม่รู้ตัวว่ารักตอนไหน – กว่าจะรู้ตัวก็รักเข้าไปแล้ว – นั้น – มันฟังดูน่ารักน่าเอ็นดู … ^^… แต่ถ้าเราพูดว่า — ไม่รู้ตัวว่าสมควรแก่เวลาที่จะแต่งงานได้ตอนไหน – กว่าจะรู้ตัวก็ลูกสองเข้าไปแล้ว – นั้น … มันฟังไม่ขึ้น – และดูไม่มีความรับผิดชอบกับสิ่งที่ทำลงไปด้วยค่ะ … ^^”… ความแตกต่างระหว่างคำถามชุดแรก – และคำถามชุดหลัง – ที่เราคิดว่าควรจะมีการแยกแยะ … ทั้งในเรื่องของความรัก และการศึกษาปรัชญาการเมือง …. ก็คือ – ความพร้อมที่จะทำ (do) ในสิ่งที่เราอยากจะทำ — และ – ความพร้อมที่จะทำ (commit) ในสิ่งที่มันจะส่งผลสืบเนื่องให้เกิดอะไรก็ตามที่เราจะต้องรับผิดชอบ – … เราอาจจะเคยได้ยินคนพูดว่า จงทำอะไรอย่างที่คุณอยากจะทำ / อยากจะทำก็ทำไปเถอะ ( Just do it! — เหมือน slogan ของ Nike ไง ..^^…) แต่ถ้า ‘อะไร’ ที่คุณอยากจะทำนั้น – มันเป็นสิ่งที่ต้องไปเกี่ยวข้องกับคนอื่น – หรือส่งผลให้เกิดอะไรที่คุณจะต้องรับผิดชอบต่อไป — คนเราจะไม่พูดอย่างนั้นหรอก (คุณคงไม่เคยได้ยินใครพูดว่า Just commit it ใช่ไหมคะ ? ^^”) ……. – ถ้าคำถามที่น้องอยากจะถามจริงๆ คือคำถามชุดที่สอง – (…หมายถึงเรื่องการเลือกเรียนปรัชญาการเมืองเป็นวิชาเอกค่ะ – ไม่ใช่เรื่องแต่งงาน .. ^^”..) เราขอตอบว่า … สำหรับเรา – เรารู้ตัวว่า ‘พร้อม’ ที่จะเลือกเรียนปริญญาเอก – สาขาวิชาเอกใด ๆ เมื่อเรามั่นใจว่านี่คือสิ่งที่เราจะสนใจ – และอยู่กับมันไปได้จนตลอดชีวิต — โดยที่เราพอมีกิน และอยู่ได้โดยที่ชีวิตไม่ลำบากนัก – และไม่ได้สร้างความเดือดร้อนให้กับใครค่ะ .... ^^”… แต่จริง ๆ พอน้องเรียนจบ — และถึงเวลาที่จะต้องทำงานจริง ๆ แล้วน้องจะรู้ค่ะ – ว่าถ้าเราได้เลือกสิ่งที่เรา ‘พร้อม’ ที่จะอยู่กับมันไปตลอดชีวิต — และได้ทำทุกอย่าง – อย่างเต็มที่ – เต็มความสามารถ – ด้วยความมั่นใจในสิ่งที่เราได้เลือกจริง ๆ แล้ว .. การหางานทำมันไม่ได้ยากขนาดนั้น … แล้วคนเราก็มักจะไม่ได้ต้องกินต้องใช้อะไรที่มันมากมายไปกว่าวิถีชีวิตที่เราได้ ‘เลือก’ แล้วหรอกค่ะ … ^^…



…. ตกลงว่าเราได้ตอบคำถามของน้องเขาไหมนี่ ? … ^^”… หากว่าเรายังไม่ได้ตอบ — และมีใครคิดว่าน่าจะตอบได้ตรงคำถามกว่านี้ … ก็ช่วย ๆ กันตอบแทนเราหน่อยนะคะ … คิดเสียว่าเป็นวิทยาทานให้กับเพื่อนร่วมเส้นทางศึกษาปรัชญาการเมืองอีกคนนึงแล้วกัน…^^…

About jeenina

I'm a Thai government official currently affiliated with the Ministry of Justice of Thailand. I've got my degrees in English (1st degree) and Political Science (Masters and PhD). I love travelling, art, literature and philosophy. I currently live in Bangkok, Thailand.

2 responses to “พร้อม (?)”

  1. ม่อน says :

    สรุปคืออะไร ยาวอ่ะ ขอสั้นๆ🙂

  2. jeenina says :

    อ่านเฉพาะที่เป็นตัวหนาดิ ^^”

%d bloggers like this: